3/5
Meditations for String Quartet │  Koben Sprengers, Ma’at Ensemble  │ Yarlung Records

op zijn ‘Meditations for String Quartet’ combineert componist Koben Sprengers hedendaags, donkere, minimalistische muziek met de mijmeringen van Marcus Aurelius, de keizer die van 161 tot 180 regeerde over het Romeinse Rijk.

Die reflecties worden doorheen de muziek voorgelezen, een ‘onbekende’ jongeman stelt af en toe existentiële vragen aan de verteller. Intussen speelt het strijkkwartet, ondersteund met of afgewisseld door een synthesizer, het door Koben Sprengers gecomponeerd werk: een langgerekt adagio van twintig meditaties, variaties op een donker, melancholisch, eerder droevig thema.

De componist heeft met deze uitgave gekozen voor een niet voor de hand liggende combinatie. Alleen al voor zijn durf verdient hij een pluim. 

5/5
The Violin & Harpsichord Sonatas │ Andoni Mercero & Alfonso Sebastián │ Eudora 

Vijftig jaar nadat Johann Sebastian Bach zijn zes sonates voor viool en obligaat klavecimbel had gecomponeerd, liet zoon Carl Philipp Emmanuel Bach optekenen dat ze ‘zelfs nu nog zeer goed klinken’. Meer nog, hij zei er ook over: ‘ze bevatten een aantal adagio’s die we vandaag niet melodieuzer zouden kunnen maken’.

Op de CD van violist Andoni Mercero en klavecinist Alfonse Sebastián klinken de sonates bijzonder mooi. De combinatie van twee bevlogen musici met een uitmuntende geluidsopname maakt van deze dubbel-cd een fantastische luisterervaring.

3/5
Emilie De Voght, sopraan│ Pieter-Jan Verhoyen, fortepiano │ Et’cetera records

De Brugse componist Joseph Ryelandt (1870-1965) componeerde heel wat werk, waaronder pianosonates, strijkkwartetten, symfonieën en religieus werk. Hij componeerde ook liefst 28 liederen op teksten van toondichter Guido Gezelle. Eenentwintig daarvan zijn nu op cd gezet, door pianist Pieter-Jan Verhoyen en sopraan Emilie De Voght. Het is muziek die het verdient om niet alleen naar te luisteren, maar gelijktijdig ook uitnodigt om de meerlagige teksten van Guido Gezelle te lezen en te begrijpen.

3.5/5
Zoroastre, Rameau │ Les Ambassadeurs & Choeur de Cambre de Namur │ Alpha-Classics

Kiezen voor de originele uitvoering van een opera van Jean-Philippe Rameau uit 1749, die door het publiek destijds erg lauw werd onthaald, in plaats van voor de herwerkte versie van 1756, die wel een groot succes was: il faut le faire. Het is precies dat wat Les Ambassadeurs – La Grande Ecurie en het Choeur de Chambre de Namur hebben gedaan. 

3.4/5
Ensemble Allegria │ Britten, Hagen, Strauss │ Lawo Classics

Het is van alle tijden: componisten die een werk opdragen aan een collega. Uit respect, om hulde te brengen, een subtiele boodschap de wereld in te sturen of … we zijn allemaal mensen … uit opportunistische overwegingen. Vanuit het idee: ‘Baat het niet, dan schaadt het niet.’

Het inspireerde het Noorse Ensemble Allegria tot het samenstellen van een nieuw album rond de componisten Richard Strauss,  Benjamin Britten en Lars Petter Hagen. Alle drie componeerden ze een werk dat gelinkt is aan een andere componist.

4/5
Clare Hammond │ Hélène de Montgeroult, études │ BIS records

Soms vallen er pareltjes op ons bureau, maar duurt het even voor we ons dat realiseren. De cd van piano Clare Hammond, met 29 études van Hélène de Montgeroult is er zo eentje. Het leven van deze Franse pianiste en componiste (1764 – 1836) leest als een spannende historische roman. Dat ze er – ondanks een leven vol traumatische en zelfs ronduit gruwelijke feiten – in geslaagd is om een mooi oeuvre bij te elkaar te comperen, baart opzien.

De études op de cd mogen op het eerste gezicht dan al tussendoortjes lijken in vergelijking met het werk van haar tijdgenoten Mozart, Chopin, Mendelssohn of Clara Schumann, ze zijn het allerminst. De études maken deel uit van een magnus opus van ruim 800 bladzijden met meer dan duizend ‘exercises’ en ‘études’. De Britse pianiste Clare Hammond (°1985) brengt op een integere, virtuoze en sprankelende manier hulde aan deze bijzondere componiste.

    

4/5
Anna Fedorova │ Rachmaninoff pianoconcerto’s 2 & 4 │ Channel Classics

De Oekraïnse pianiste Anna Fedorova speelde in 2013 het tweede pianoconcerto van Rachmaninoff, een opname die op YouTube door ruim 36 miljoen mensen werd bekeken. Met deze cd voltooit ze een cyclus van 9 jaar, waarin ze alle pianoconcerto’s van Rachmaninoff uitvoerde en opnam. 

De pianiste vertelt een verhaal: ze ademt de muziek, walst zich door de lyrische stukken, danst mee in de stormachtige passages en blijft vooral de pianiste die emotie koppelt aan doortastendheid. Knappe prestatie.         

4.5/5
Julie Roset & Millenium Orchestra │ G.F. Handel, Salve Regina │ Outhere Music

In het mooie lijstje van Italiaanse composities van G.F. Handel valt zeker het Salve Regina op, dat nu door de jonge Franse sopraan Julie Roset en het Millenium Orchestra op CD is gezet, samen met Händels Gloria (pas ontdekt in 2001!) en het motet Silete venti. 

Julie Roset zingt verzorgd, met een zuivere intonatie, zonder veel franjes. Ze polijst de muziek, maakt de teksten door haar geloofwaardige emoties heel erg visueel tastbaar. Dit is niet de Händel van het trompetgeschal, dit is intieme muziek, die vraagt om een ingetogenheid die niet iedereen gegeven is.

4/5
The Sixteen │ Bach Masses │ Coro 2022

The Sixteen, het wereldberoemd ensemble van koor en orkest dat in 1977 werd opgericht door zestien vrienden, plaatste haar tanden in de Lutherse missen van Bach. Ze kozen ervoor om slechts 8 zangers te laten begeleiden door het orkest, twee per stem. Deze kleine bezetting is uniek en fragiel, maar The Sixteen kwijten zich bijzonder goed van deze taak. Door tussen de missen ook twee van de  cantates te zingen waaruit Bach zijn inspiratie haalde voor de missen, leren we ook veel bij over de kunst van het kopiëren.

4/5
Sarah Willis, Mozart y Mambo Cuban Dances │ Alpha Classics

Als je leven structuur verliest, moet je leren improviseren. Dat is wat wij in het Westen niet of nauwelijks kunnen. We zijn zo gehecht geraakt aan structuren dat we er niet meer in slagen om buiten de lijntjes te kleuren. Dat is anders in Cuba. Daar is improviseren om te leven en te overleven dagelijkse kost. Dat vertaalt zich ook in de Cubaanse muziek: die swingt en sprankelt, en staat bol van vrolijke improvisatie. Het inspireerde de Brits-Amerikaanse hoorniste Sarah Willis tot een bijzonder boeiend en intrigerend project: Mozart y mambo.

4/5
Whispers of Tales │Mathilde Wauters │Et’Cetera records 2022

Harp solo: dat klinkt bijna altijd als de muziek uit het doosje waarop een roze ballerina rondjes draait. Feëriek, dromerig, sprookjesachtig. Maar dat klopt niet helemaal. Of toch niet op deze gloednieuwe CD van harpiste Mathilde Wauters. Met muziek van onder andere Manuel de Falla, Marcel Tournier en Henriette Renié vertelt ze een boeiend verhaal, dat onze inspiratie en onze nieuwsgierigheid prikkelt, dat ons uitdaagt om zelf creatief aan de slag te gaan (al was het maar in onze dromen) en dat ons toelaat om elk ons eigen hoofdstuk te schrijven.

4/5
The Bachs & The Flute │ Musica Gloria, Beniamino Paganini │ Panclassics 2022

Dat Johann Sebastian Bach veel kinderen had, dat weten de meesten onder ons wel. Sommigen van hen hebben een verdienstelijke muzikale carrière uitgebouwd. Rond vader Bach en vier zonen draait deze nieuwe uitgave van Musica Gloria: een cd die geheel gewijd is aan werken voor fluit, gecomponeerd door de Bachs.  De officiële release van deze nieuwe CD is voorzien in oktober 2022, maar Hageland Klassiek mocht ze nu al beluisteren.

5/5
Iberia, Isaac Albéniz │ pianist Nelson Goerner │ Alpha-Classics 2022

Een ‘meester-goudsmid van het klavier’. Zo noemt de Franse krant Le Monde de Argentijnse pianist Nelson Goerner. Hij werd geboren in Buenos Aires in 1969. Op z’n zeventiende won hij er het Franz Liszt Concours. Vier jaar later won hij ook het concours van Genève. Het was de start van een internationale carrière als solist en kamermuzikant en van een reeks bejubelde opnames met werken van o.a. Chopin en Brahms.

4.5/5
Lessons, John Dowland│ Luitist Jonas Nordberg │ BIS Records 2022

Solowerk voor luit lijkt eenvoudig . Om naar te luisteren. En om het – als goede muzikant uiteraard – te spelen. Niets is minder waar. Het voorwoord van de verzameling ‘A Varietie of Lute-Lessons’ (1610) vertelt ons  om zelf één les te leren, elk deel ervan ijverig te onderzoeken en zo lang op één punt te blijven (hoewel je het meer dan duizend keer speelt) totdat je het op een of andere manier snapt.

4.5/5
Queen Elisabeth Competition │ Cello 2022

De tweede editie van de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello ligt al weer een tijdje achter ons. Maar kijk, met een mooie CD-box kan je alle belangrijke momenten van dit prestigieuze concours herbeleven.

3.7/5
Danish String Quartet │ Prism IV │ Bach, Beethoven, Mendelssohn │ ECM New Series, 2022

Het ‘Danish String Quartet’ maakte precies 20 jaar geleden haar debuut op het ‘Copenhagen Summer Festival’. Het was de start van een mooi parcours dat al eerder begonnen was. Drie Deense jongens hadden elkaar leren kennen op een zomerkamp voor enthousiaste amateurmuzikanten. Ze vulden hun tijd met muziek spelen en voetballen. Voor ze het goed en wel beseften groeiden ze uit tot een heus strijkkwartet, aangevuld met de Noorse cellist Fredrik Schøyen Sjölin. In 2018 zijn ze begonnen met de PRISM-reeks, waarvan dit het vierde en voorlaatste deel is.

3.4/5
L’Aurore │ Carolin Widmann │ Hildegard von Bingen, Bach, Ysaÿe, Enescu en Benjamin │ ECM New Series 2022

De Duitse violiste Carolin Widmann (1976) debuteerde in 2006 met een solo CD. Op ‘Reflections’ bracht ze muziek van Eugène Ysaÿe (u weet wel, de Belgische violist/componist naar wie uit eerbetoon in 1937 de door Koningin Elisabeth van België georganiseerde internationale muziekwedstrijd eerst werd genoemd), de Franse componist Pierre Boulez, de hedendaagse Italiaanse componist Salvatore Sciarrino en … haar broer Jörg Widmann, vandaag één van de meest uitgevoerde hedendaagse componisten.

 

4/5
The Art of Resonance │ Luca Pianca, aartsluit & theorbe │ Passacaille

De voormalige Europese president en eerste minister Herman van Rompuy pleitte bij zijn beleidsverklaring voor ‘rustige vastheid’, een kalme vastberadenheid. Het is die ‘rustige vastheid’ die perfect gelinkt kan worden aan deze mooie uitgave van de wereldvermaarde luitist Luca Pianca. De in het Zwitserse Lugano geboren Pianca is de medeoprichter van ‘Il Giardino Armonico’, het ensemble dat vooral bekend is voor de uitvoering van 17de en 18de eeuwse muziek op historische instrumenten.

3.7/5
Carl Frühling│ Piano Quintet op. 30 en Piano Kwartet op. 35 │ Hänssler Classic

Een van de grote voordelen van een recensent, is dat hij niet alleen nieuwe uitgaven mag beluisteren en beoordelen, maar ook regelmatig componisten leert kennen waar hij nooit eerder van gehoord had. Van Carl Frühling (1868-1937) is dat niet verwonderlijk. Van de in het Oekraiënse Lviv geboren Oostenrijke componist is weinig geweten. Onderzoek heeft uitgewezen dat hij zijn Joodse afkomst probeerde te verbergen: hij ‘bekeerde’ zich in 1907 tot het protestantisme en liet de buitenwereld geloven dat hij in Wenen was geboren, in plaats van in de voornamelijk Joodse stad Lviv.

4.4/5
Hebenstreit’s Bach │ La Goia Armonica │ Ramée, Outhere music, mei 2022

In 1717 werd Johann Sebastian Bach (1685-1750)kapelmeester was in het Duitse vorstendom Anhalt-Köthen, leerde hij er een bijzondere muzikant kennen. De kans is groot dat het Pantaleon Hebenstreit was. Die had bijna dertig jaar eerder het idee gekregen om een groot instrument te bouwen, dat gebaseerd was op het timpaan, dat op zijn beurt afgeleid was van de middeleeuwse doucemelle: een instrument in een trapeziumvormige opstelling waarbij snaren, die over het klankbord worden gespannen, worden bespeeld door er met hamertjes op te slaan.

4/5
Rachmaninov: Liturgy of St. John Chrysostom | Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Kaspars Putnins | BIS Records

Met de Liturgie van Sint Johannes-Chrysostomus creëerde Rachmaninoff een schitterende synthese van verschillende muzikale tradities. Enerzijds zijn de Byzantijnse invloeden van de orthodoxe traditie in de diepe, soms wat mysterieus klinkende tonen duidelijk merkbaar, anderzijds weerklinken ook gezangen die sterk herinneren aan de Gregoriaanse muziek waarin de katholieke en protestantse sacrale muziek geworteld is.

4.5/5
Purcell, Händel, Telemann, Platti & Vivaldi | Musica Gloria

Musica Gloria heeft al een tijdje ons gestolen. Het sympathieke barokensemble onder leiding van ‘Klara’-Twintigers Beniamino Paganini en Nele Vertommen bracht onlangs een CD op de markt met muziek van Henry Purcell, Georg Friedrich Händel, Georg Philipp Telemann, Giovanni Platti en Antonio Vivaldi.

3.5/5
Ennio Morricone – Cinema Suites for violin and orchestra | Marco Serino │ Arcana

Met de CD ‘Cinema Suites for violin and orchestra’ brengt Marco Serino, jarenlang Morricone’s violist hulde aan deze in 2020 overleden grootmeester. Hij doet dat niet alleen en wordt hierin bijgestaand door het Orchestra Haydn di Bolzano e Trento en Andrea Morricone -jawel, de zoon van. Enkele van de grootste films waaraan Morricone zijn stem verleende, passeren de revue en daarbij is de keuze van de muziek soms wat verrassend. Er werd namelijk niet per definitie voor de populairste muziek gekozen, maar vaak voor rustigere, meer ingetogen stukken die de luisteraar desalniettemin terug naar de film vervoeren.

4/5
Terrain Vague │ Coordonné │ Etcetera

Tussen het geboortejaar van de Engelse componist, zanger en luitist John Dowland (1563) en het jaar van overlijden van de Belgische zanger en tekstschrijver Jacques Brel (1978) zitten 415 jaar. Toch heeft Coordonné, het ensemble van luitist Thomas Langlois en mezzo-sopraan Anna Nuytten hen samen op een CD gezet, hun debuutplaat overigens.

4/5
Handel Enchantresses │ Sandrine Piau & Les Paladins olv. Jérome Correas │ Alpha Classics

Met de ‘Enchantresses‘ brengt de Franse sopraan Sandrine Piau, samen met het ensemble ‘Les Paladins’ onder leiding van dirigent en clavicinist Jérome Correas hulde aan de heldinnen in Händel’s opera’s. Heldinnen die het in de meeste opera’s vaak zwaar te verduren krijgen en oog in oog met de dood, hun mooiste aria’s zingen. Dit was het uitgangspunt van de ‘Enchantresses’ en van de selectie aan aria’s -sommige grandioos, andere weer opvallend door hun ingetogenheid- en instrumentale stukken die voor de nodige variatie zorgen, zonder daarbij de de noodlottige sfeer uit het oog te verliezen.

4/5
Grands Motets Rameau | Chœur & Orchestre Marguerite Louise olv. Gaétan Jarry | Château de Versailles

De Franse barokcomponist Jean-Philippe Rameau (1683- 1764) was al vijftig toen hij begon aan zijn operacarrière waarop zijn reputatie vandaag voornamelijk berust. Ruim tien jaar eerder (in 1722) publiceerde hij zijn Traité de l’harmonie réduite à ses principes naturels, een muziektheoretisch werk dat hem wereldberoemd maakte. Tot dan was hij een nobele onbekende die tussen 1702 en 1722 organist was in tal van kerken, onder andere in Lyon, Clermont-Ferrand en Avignon. In die periode componeerde hij wat werk voor klavecimbel. En ook de Grand Motets, zijn enige religieuze werk.

4/5
Leuven Chansonnier vol.2 | Sollazzo Ensemble | Passacaille

In 2015 werd op een Brusselse veiling een laat 15de eeuws handschrift ontdekt: een boekje met 50 liederen uit de Franco-Vlaamse polyfonie-traditie. Daarbij het Ave Regina, het eerste lied in het boekje en nu het laatste nummer van de tweede CD van dit project, en 49 wereldlijke liederen in het Middelfrans. Van 38 liederen kon de componist worden gevonden. Daarbij grote namen als Gilles Binchois en Johannes Ockegem. Van twaalf liederen is niet geweten wie ze schreef.

4/5
Astor Piazzolla & Ben Faes │ Triunfal Quintet │ Etcetera/Quintessence

Het Belgische Triunfal Quintet – met de uit Tienen afkomstige violiste Linde Verjans – legt zich toe op de tango nuevo en alles wat door dit genre wordt geïnspireerd. Het ensemble had enkele jaren geleden al een EP, maar bestormt nu de markt met een volwaardige CD rond de Argentijnse componist Astor Piazzolla (1921-1992). Slim van het ensemble, iets meer dan 100 jaar na zijn geboortedatum en 30 jaar na zijn overlijden.

3/5
Mahler, Berg, Webern en Zemlinsky, Fin de siècle | Chimaera Trio | MDG Scene

Zoutleeuw-Breda. Ongeveer 145 kilometer. Iets meer dan 76 minuten met de wagen. Precies de duurtijd van de tweede CD van het Nederlandse Chimaera Trio. Het ensemble koos met Mahler, Webern, Berg en Zemlinsky voor muziek die de rit naar Breda te lang deed duren. Een moeilijke muziekkeuze van klarinettiste Annemiek De Bruin, celliste Irene Kok en pianist Laurens de Man.

4/5
Mauro Giuliani, Grands duos | Berten D’Hollander & Nicolas Lestoquoy

Met de CD Grands duos, volume 2 brengen fluitist Berten D’Hollander en gitarist Nicolas Lestoquoy voor de tweede keer de minder bekende Italiaanse gitarist en componist Mauro Giuliani in de aandacht. En terecht, want deze componist uit de vroege 19de eeuw verdient met zijn afwisselend speelse en ingetogen melodieën om gehoord te worden. De CD brengt een verzameling van verschillende duetten, waaronder een zevental nocturnes en een pot pourri, maar dan met muziek in plaats van planten en kruiden.

4/5
BRAHMS, 3 Sonates │ Michael Collins en Stephen Hough │ BIS Records

Van nu en Straks was tussen 1893 en 1901 een vernieuwend, fin-de-siècle tijdschrift voor Vlaamse jongeren. In de redactie zaten ondermeer Cyriel Buysse, August Vermeylen, James Ensor en Stijn Streuvels. Niet te verwonderen dus dat de klemtoon van Van nu en Straks lag op literatuur en beeldende kunsten. In 1994 maakte Romain Debbaut voor het toenmalige BRT een reeks met dezelfde titel. In deze televisiereeks werd uitgelegd hoe de industrialisering en de economische toestand model stond voor de vernieuwende literatuur en bij uitbreiding daarvan de kunsten in Vlaanderen. De begintune van deze reeks leerde ik pas enkele jaren geleden toevallig kennen. Het was het bijzonder mooie allegretto grazioso uit de eerste sonate in F mineur voor klarinet en piano van Johannes Brahms.

3/5
Luigi Concone | Rachel Talitman & Mavroudes Troullos | Harp & Co

De liefhebbers van harp en fagot kunnen met deze dubbel-CD van harpiste Rachel Talitman en fagottist Mavroudes Troullos hun hartje ophalen: daarop muziek van de voor ons tot nu toe totaal onbekende Italiaanse componist Luigi Concone. Concone zou in de eerste helft van de 19de eeuw geboren zijn in Turijn. Hij zou er leraar geweest zijn en muzikant aan de kapel van de Turijnse vorst. Verder zou hij, volgens de tekst in het bijhorende CD-boekje, gewoond en gewerkt hebben in Parijs. Wat niet vermeld wordt, is of Luigi Concone dan gelinkt kan worden aan de eveneens in Turijn geboren en in Parijs gewerkte zangleerkracht en componist Giuseppe Concone (1801-1861).

4.5/5
Specchio Veneziano | Le Consort | Outhere Music/Alpha Classics

De Venetiaanse Spiegel die Le Consort ons voorhoudt deed me onwillekeurig denken aan back-to-back. Die term komt uit de tijd dat DJ’s vinylplaten draaiden tijdens een set. Op het moment dat de ene DJ een plaat aan het inmixen was, stond de ander met zijn rug naar het publiek in zijn platencollectie te grabbelen. Rug-aan-rug dus, letterlijk. De kunst van dit soort sets was om elkaar te pushen het beste van zichzelf te geven.
Met Specchio Veneziano daagt het jonge Franse kwartet Le Consort twee Venetiaanse componisten uit: Antonio Vivaldi (1678 – 1741) en Giovanni Battista Reali (1681 – 1751).

4.5/5
Naissance | Svenja Van Driessch & Liebrecht Vanbeckevoort | Antarctica

Naissance is de debuut-CD van de veelbelovende violiste Svenja Van Driessche, waarin ze krachten bundelt met pianist Liebrecht Vanbeckevoort. Ze kozen daarbij o.a. voor werk dat minder gekend is door het publiek, zoals de sonate voor viool en piano van de Franse componist Francis Poulenc (1899-1963). Opvallend daarbij is dat beide instrumenten de boventoon voeren, beurt om beurt. Een opmerkelijk pareltje van symbiose, het beluisteren meer dan waard.